Brytyjskie obywatelstwo (Naturalisation) dla Polaków – aktualne koszty, test Life in the UK i wymagania 2026
Coraz więcej Polaków posiadających stały status osiedleńczy (Settled Status) w West Bromwich, Birmingham i całej Wielkiej Brytanii decyduje się na kolejny krok: uzyskanie pełnego obywatelstwa brytyjskiego w drodze naturalizacji (naturalisation as a British citizen). Brytyjski paszport daje dożywotnie bezpieczeństwo prawne niezależnie od przyszłych zmian politycznych, prawo głosu w wyborach parlamentarnych oraz swobodę wyjazdów z UK na dowolnie długi czas bez obawy o utratę statusu.
Poniżej zestawiliśmy aktualne wytyczne Home Office: sprawdzamy, ile wynosi brytyjskie obywatelstwo dla Polaków koszt całkowity wraz z egzaminami, jakie są limity nieobecności w kraju oraz kogo można wskazać jako tzw. referenta (referee).
Ile wynosi brytyjskie obywatelstwo dla Polaków koszt w 2026 roku?
Złożenie wniosku o naturalizację (formularz Form AN) to spory wydatek, który warto dokładnie zaplanować w domowym budżecie. Opłata urzędowa jest bezzwrotna w razie odrzucenia aplikacji z powodu błędów formalnych, dlatego przed płatnością trzeba upewnić się, że spełniasz wszystkie kryteria.
Na pełny koszt uzyskania obywatelstwa i brytyjskiego paszportu dla osoby dorosłej składają się:
- Opłata za wniosek o naturalizację (Form AN w Home Office): £1,630 (kwota ta obejmuje już opłatę za obowiązkową ceremonię obywatelską w lokalnym urzędzie Register Office).
- Egzamin państwowy Life in the UK Test: £50 za podejście do testu w autoryzowanym centrum egzaminacyjnym.
- Egzamin językowy z angielskiego na poziomie B1 (SELT): ok. £150–£200 (np. Trinity College London lub IELTS Life Skills B1). Z opłaty są zwolnione m.in. osoby posiadające dyplom ukończenia studiów wyższych (Bachelor’s / Master’s degree) na brytyjskiej uczelni.
- Wniosek o pierwszy brytyjski paszport (po ceremonii): ok. £88.50 przy aplikacji online w HM Passport Office.
Łącznie cała procedura – od zapisu na egzaminy do otrzymania granatowego paszportu do ręki – kosztuje jedną osobę dorosłą około £1,920.
Kiedy Polak z Settled Status może złożyć wniosek o obywatelstwo?
Sam fakt posiadania Settled Status nie oznacza, że wniosek można wysłać następnego dnia po jego otrzymaniu. Obowiązują tu dwie ścieżki czasowe:
- Ścieżka standardowa (12 miesięcy po Settled Status): Musisz mieszkać w Wielkiej Brytanii od co najmniej 5 lat oraz posiadać bezterminowy status osiedleńczy (Settled Status / ILR) przez pełne 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku.
- Ścieżka dla małżonków obywateli brytyjskich (bez czekania 12 miesięcy): Jeśli Twój mąż lub żona posiada obywatelstwo brytyjskie, możesz złożyć wniosek natychmiast po uzyskaniu Settled Status, a badany okres rezydencji w UK obejmuje ostatnie 3 lata zamiast 5 lat.
Limity dni poza Wielką Brytanią i zasada „obecności dokładnie 5 lat temu”
Najczęstszą przyczyną odrzucenia wniosków przez Home Office jest przekroczenie dopuszczalnej liczby dni spędzonych poza granicami UK (np. na urlopach w Polsce czy wyjazdach służbowych) lub przeoczenie tzw. zasady pierwszego dnia okresu kwalifikacyjnego:
- Maksymalnie 450 dni poza UK w ciągu ostatnich 5 lat: Łączna liczba pełnych dni nieobecności na przestrzeni pięciu lat poprzedzających wniosek nie powinna przekroczyć 450 dni (lub 270 dni w ciągu 3 lat dla małżonków obywateli brytyjskich).
- Maksymalnie 90 dni poza UK w ostatnich 12 miesiącach: W ostatnim roku przed wysłaniem wniosku nie mogłeś przebywać poza Wielką Brytanią dłużej niż 90 dni łącznie.
- Zasada fizycznej obecności w UK dokładnie 5 lat wcześniej: To pułapka, o której wie niewielu wnioskodawców! Jeśli wysyłasz i opłacasz wniosek online np. 3 listopada 2026 roku, musisz mieć pewność, że 3 listopada 2021 roku byłeś fizycznie na terenie Wielkiej Brytanii (a nie np. na wyjeździe na Wszystkich Świętych w Polsce).
Praktyczna wskazówka: Do limitu dni poza UK liczą się wyłącznie pełne doby spędzone za granicą. Dzień wylotu z Birmingham oraz dzień powrotu do UK, w których przebywałeś chociaż przez część doby na brytyjskiej ziemi, nie są wliczane jako dni nieobecności.
Test Life in the UK, certyfikat B1 oraz dwóch referentów (Referees)
Przed wysłaniem formularza online musisz skompletować trzy elementy potwierdzające Twoją integrację i nieposzlakowaną opinię (Good Character requirement):
- Zdany test Life in the UK: Komputerowy test wielokrotnego wyboru składający się z 24 pytań z historii, ustroju, tradycji i prawa Wielkiej Brytanii. Na rozwiązanie masz 45 minut, a do zaliczenia wymagane jest minimum 75% poprawnych odpowiedzi (18 z 24). Certyfikat zdania testu (numer referencyjny URN) jest ważny bezterminowo.
- Potwierdzenie znajomości języka angielskiego (B1 SELT): Certyfikat z mówienia i słuchania (Speaking and Listening) na poziomie minimum B1 wydany przez ośrodek zatwierdzony przez Home Office (chyba że ukończyłeś studia po angielsku w UK).
- Podpisy dwóch referentów (Two Referees): Musisz wskazać dwie osoby znające Cię osobiście od co najmniej 3 lat, które nie są z Tobą spokrewnione:
- Pierwszy referent: Może mieć dowolne obywatelstwo (również polskie), ale musi wykonywać zawód z oficjalnej listy Professional persons (np. nauczyciel, księgowy w izbie zawodowej, inżynier, menedżer firmy VAT-owskiej, pielęgniarka NHS, urzędnik).
- Drugi referent: Musi być obywatelem brytyjskim (posiadać brytyjski paszport) i albo mieć ukończone 25 lat, albo wykonywać zawód z listy profesjonalnej.
Potrzebujesz pomocy przy wniosku o obywatelstwo brytyjskie (Form AN) w West Bromwich? Opłata urzędowa £1,630 jest bezzwrotna, dlatego przed wysłaniem aplikacji warto dokładnie zweryfikować wyliczenie dni poza UK, dokumenty z HMRC oraz oświadczenia referentów. Skorzystaj z pomocy Ariel Online Services (arielonline.co.uk) przy 47a Carter’s Green w West Bromwich (B70 9QP, tel. 0121 716 3210) – oferujemy wsparcie przy formularzach Home Office, tłumaczenia oraz darmowe wstępne konsultacje online. Natomiast w razie problemów technicznych z komputerem lub skanowaniem dokumentów w Sandwell pomaga lokalne przedsiębiorstwo społeczne FCOMS UK CIC (fcomsuk.org) przy 309 High Street w West Bromwich.
Podsumowanie – najważniejsze informacje
- Uzyskanie obywatelstwa brytyjskiego nie powoduje utraty obywatelstwa polskiego – polskie prawo w pełni dopuszcza posiadanie obu paszportów.
- Wniosek o naturalizację składa się przez stronę gov.uk/apply-citizenship-indefinite-leave-to-remain po upływie 12 miesięcy od otrzymania Settled Status.
- Przed opłaceniem wniosku (£1,630) musisz mieć już zdany test Life in the UK (£50) oraz egzamin językowy B1 SELT.
- Po otrzymaniu pozytywnej decyzji z Home Office masz 3 miesiące na rezerwację uroczystej ceremonii obywatelskiej w swoim lokalnym urzędzie (np. w Sandwell Council w West Bromwich lub w Birmingham Register Office).
Źródło: GOV.UK – Apply for citizenship if you have indefinite leave to remain or ‘settled status’
